Berselawat: Menzahirkan Kecintaan Terhadap Nabi Shallallâhu ‘Alaihi Wa Sallam

الجواب

Kedatangan bulan Rabiulawal mengikut perkiraan taqwîm Hijrah merupakan saat yang dinanti-nantikan oleh umat Islam yang beriman. Dalam bulan inilah lahirnya insan paling mulia di sisi Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ, insan paling disayangi oleh umat Islam yang beriman, insan paling dikagumi sebagai syi‘âr Islam kerana diutus untuk menyempurnakan syariat Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ di muka bumi sebagai Nabi terakhir, penyudah para nabi iaitu Nabi Muhammad Shallallâhu ‘alaihi wa sallam.

Bersempena bulan bersejarah ini, banyak negara Islam mengadakan perayaan memperingati hari kelahiran Nabi Muhammad Shallallâhu ‘alaihi wa sallam dengan mengadakan aktiviti-aktiviti keagamaan tidak terkecuali negara kita, Brunei Darussalam. Aktiviti-aktiviti yang diadakan semuanya menjurus kepada mengingati Baginda yang kita cintai.

Mengadakan perayaan maulid Nabi Shallallâhu ‘alaihi wa sallam pada setiap tahun itu hukumnya adalah sunat. Aktiviti merayakan itu termasuk dalam ibadat memuliakan dan mengasihi Nabi. Ini kerana memuliakan dan mengasihi Nabi itu sangat dianjurkan oleh Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ. Walau bagaimanapun hukum sunat ini hanyalah berlaku apabila perayaan tersebut tidak bercampur dengan perkara-perkara yang dilarang.

Berbagai bentuk acara sambutan maulid Nabi Shallallâhu ‘alaihi wa sallam diadakan, antaranya dengan berzikir dan mendengar syarahan di masjid-masjid; membaca kisah Nabi seperti berzanji yang disudahi dengan bacaan do‘a serta ceramah agama. Selain itu, dengan memperbanyakkan sedekah, sama ada dalam bentuk makanan, wang, pakaian dan sebagainya. Semua ini bagi menzahirkan rasa kecintaan kita terhadap Nabi Muhammad Shallallâhu ‘alaihi wa sallam.

Anjuran Memperbanyakkan Selawat ke Atas Nabi Muhammad Shallallâhu ‘Alaihi Wa Sallam Pada Musim Maulid

Berselawat ke atas Nabi Shallallâhu ‘alaihi wa sallam juga merupakan satu pernyataan rasa cinta kita kepada Nabi Muhammad Shallallâhu ‘alaihi wa sallam yang boleh dilafazkan sebanyak-banyaknya pada bulan kelahiran Baginda. Bukan pada waktu itu sahaja, bahkan dianjurkan untuk dilafazkan pada setiap hari. Selawat ke atas Baginda ini bukan hanya sebagai pujian umat Islam serta rasa pengagungan untuk Baginda kerana kedudukan Baginda yang tinggi di sisi Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ, bahkan suatu tuntutan yang merupakan rangkaian iman.

Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ berfirman:

Tafsirnya: Sesungguhnya Allah dan malaikat-malaikatNya berselawat kepada Nabi; wahai orang-orang yang beriman! Berselawatlah kamu kepadanya serta ucapkanlah salam dengan penuh penghormatan. zâb: 56)hA-(Surah al

Ayat di atas menunjukkan bahawa Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ memuliakan Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam sama ada ketika hayat mahupun sesudah Baginda wafat. Begitu juga Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ memerintahkan orang-orang yang beriman untuk turut sama memuliakan Baginda Shallallâhu ‘alaihi wa sallam.

Maksud Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ “berselawat ke atas Baginda Shallallâhu ‘alaihi wa sallam” ialah Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ melimpahkan dan mengurniakan rahmat dan keredhaanNya kepada Baginda. Selawat para malaikat ke atas Baginda pula bermaksud permohonan do‘a dan keampunan, manakala selawat daripada umat Islam ke atas Baginda pula bermaksud permohonan do‘a dan mengagungkan kedudukan Baginda.

Kelebihan Berselawat ke Atas Rasulullah Shallallâhu ‘Alaihi Wa Sallam

Banyak disebutkan di dalam hadits-hadits mengenai kelebihan-kelebihan yang dikurniakan kepada orang-orang yang berselawat ke atas Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam. Antaranya:

1. Mendapat kedudukan yang utama di sisi Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam pada Hari Kiamat kelak termasuklah mendapat syafaat Baginda.

Diriwayatkan daripada ‘Abdullah bin Mas‘ud Radhiallâhu ‘anhu, Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam bersabda:

Maksudnya: Seutama-utama manusia di sisiku pada Hari Kiamat ialah orang yang paling banyak berselawat ke atasku. (Hadits riwayat at-Tirmidzi)

Apa yang dimaksudkan dengan “seutama-utama manusia di sisiku” di dalam hadits di atas ialah manusia yang paling dekat dengan Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam. Ia juga bermaksud manusia yang berhak mendapat syafaat daripada Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam ialah orang yang membanyakkan selawat ke atas Baginda Shallallâhu ‘alaihi wasallam.

2. Digandakan pahala berselawat.

Diriwayatkan daripada Abu Hurairah Radhiallâhu ‘anhu, Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam bersabda:

Maksudnya: Barang siapa yang berselawat ke atasku sekali, Allah akan berselawat ke atasnya sepuluh kali. (Hadits riwayat Muslim)

Hadits di atas bermaksud bahawa sesiapa yang berselawat ke atas Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam sebanyak satu kali, maka Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ mengurniakan kepadanya (orang yang berselawat) rahmat dan melipat gandakan pahalanya.

Cara Berselawat ke Atas Rasulullah Shallallâhu ‘Alaihi Wa Sallam

Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam ada mengajarkan umat Islam beberapa cara berselawat ke atas Baginda sebagaimana yang disebut dalam hadits-hadits yang diriwayatkan daripada para sahabat Radhiallâhu ‘anhum:

1. Sekurang-kurang lafaz selawat ialah:

Ertinya: Ya Allah, kurniakanlah selawat kepada Muhammad.

2. Diriwayatkan daripada Abu Sa‘id al-Khudri Radhiallâhu ‘anhu, beliau bertanyakan Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wasallam: “Ya Rasulullah, ini adalah lafaz salam untuk Tuan, maka bagaimana pula lafaz selawat untuk Tuan?” Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam bersabda:

Maksudnya: Ya Allah, kurniakanlah selawat kepada Muhammad, hambaMu dan RasulMu, sebagaimana Engkau telah mengurniakan selawat kepada Ibrahim. Dan kurniakanlah barakah kepada Muhammad dan keluarga Muhammad, sebagaimana Engkau telah mengurniakan barakah kepada Ibrahim dan keluarga Ibrahim. (Hadits riwayat al-Bukhari)

3. Lafaz yang sempurna ialah selawat ke atas Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam, kemudian kepada ahli keluarga Baginda, kepada Nabi Ibrahim ‘Alaihissalâm serta keluarga baginda. Lafaz tersebut sebagaimana yang disebut di dalam hadits yang diriwayatkan daripada Abu Mas‘ud al-Anshari Radhiallâhu ‘anhu, dia berkata:

“Kami telah menemui Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam dan pada ketika itu kami dalam majlis Sa‘ad bin Ubadah. Lantas Basyir bin Sa‘ad berkata kepada Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam: “Allah telah memerintahkan kami untuk berselawat kepadamu, ya Rasulullah! Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam menjawab: “Katakanlah:

Maksudnya: Ya Allah, kurniakanlah selawat kepada Muhammad dan keluarga Muhammad, sebagaimana Engkau telah mengurniakan selawat kepada Ibrahim dan keluarga Ibrahim. Dan kurniakanlah barakah kepada Muhammad dan keluarga Muhammad, sebagaimana Engkau telah memberikan barakah kepada keluarga Ibrahim. Sesungguhnya Engkau adalah Zat yang Maha Terpuji lagi Maha Mulia pada sekalian alam. (Hadits riwayat Muslim)

Selawat ini dipanggil selawat Ibrahimiyyah. Ia merupakan selawat terlengkap yang pernah diajarkan oleh Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam kerana di dalamnya terkumpul selawat kepada Baginda Shallallâhu ‘alaihi wa sallam, keluarga Baginda, kepada Nabi Ibrahim ‘Alaihissalâm dan keluarganya.

Ia adalah selawat yang ma’tsûr iaitu yang wârid atau datang daripada Nabi Shallallâhu ‘alaihi wa sallam sama ada yang diajar, disuruh atau dibaca oleh Baginda pada sempena khusus atau tiada bersempena.

Berselawat ke atas Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam iaitu selawat Ibrahimiyyah juga merupakan salah satu rukun dalam sembahyang. Ia dilafazkan sesudah membaca tasyahhud pada rakaat akhir di dalam sembahyang dan sebelum salam.

Lafaznya:

Ertinya: Ya Allah, kurniakanlah selawat kepada Muhammad dan keluarga Muhammad, sebagaimana Engkau telah mengurniakan selawat kepada Ibrahim dan keluarga Ibrahim. Dan kurniakanlah barakah kepada Muhammad dan keluarga Muhammad, sebagaimana Engkau telah memberikan barakah kepada Ibrahim dan keluarga Ibrahim. Sesungguhnya Engkau adalah zat yang Maha Terpuji lagi Maha Mulia pada sekalian alam.

Bagi selawat yang bukan ma’tsûr pula adalah harus untuk diamalkan seperti selawat yang dikarang oleh para ulama. Sebagai contoh selawat yang dikarang oleh Imam asy-Syafi‘e Rahimahullâh di dalam kitabnya ar-Risâlah iaitu:

Ertinya: Semoga Allah mengurniakan selawat kepada Nabi kami sebanyak mana orang-orang yang berzikir ingat kepadaNya dan orang-orang yang lalai lupa daripada mengingatiNya.

Malah terdapat beberapa riwayat menyatakan tentang fadhilat selawat tersebut berdasarkan pengalaman para ulama mengamalkan sebahagian selawat yang bukan ma’tsûr itu. Namun yang lebih afdhal adalah amalan berselawat dengan selawat yang ma’tsûr.

Bila Kita Digalakkan Berselawat?

Selawat digalakkan pada bila-bila masa sahaja tanpa mengira waktu. Walau bagaimanapun terdapat beberapa waktu dan tempat yang utama berselawat. Antaranya:

1. Ketika seseorang menyebut nama Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam. 2. Pada hari Jumaat dan pada malamnya. 3. Pada waktu Shubuh. 4. Pada waktu petang. 5. Ketika hendak memasuki masjid. 6. Ketika hendak keluar dari masjid. 7. Ketika berada di makam Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wa sallam. 8. Ketika hendak berdo‘a. 9. Ketika selesai berdo‘a. 10. Di akhir khatam al-Qur’an. 11. Ketika dalam kesedihan dan kesusahan. 12. Ketika memohon keampunan. 13. Ketika menyampaikan ilmu kepada orang ramai. 14. Ketika memberi nasihat atau tunjuk ajar. 15. Ketika menyampaikan pelajaran. 16. Dalam perkumpulan orang ramai. 17. Ketika bersurai daripada perkumpulan. 18. Pada setiap tempat dan waktu di mana orang ramai berkumpul untuk mengingati Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ seperti majlis-majlis keagamaan dan yang seumpamanya. Ini termasuklah dalam majlis sempena Maulidur- Rasûl Shallallâhu ‘alaihi wa sallam.

Oleh yang demikian perbanyakkanlah selawat, lebih-lebih lagi sepanjang bulan Rabi‘ulawal ini. Bagi yang mengikuti perarakan sempena maulid Nabi, hiasilah lidah dengan berselawat agar perarakan yang dilakukan tidaklah semata-mata berjalan sahaja, bahkan perarakan yang dilakukan adalah sebagai ingatan dan kasih sayang terhadap Baginda Shallallâhu ‘alaihi wa sallam.