ފަނިފަކުސައާއި ދޫނި ސޫފާސޫތްޕާއި ޖަނަވާރާއި ކަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މަސްމަހާއިމެހި ކެއުމާ ބެހޭ
ނަންބަރު: IFA/2013/05 ފަތުވ 5
ި ފަނިފަކުސަީ އާއި ދޫނި ސޫފާސޫތްޕާއ ޖަނަވރ އޭ ކަނޑުގައި ދިރިއުޅާމަސްމަހ
މެހިޭ ކެއުމ ބެހ
اَلْحَمحدَُُّّلِل الَذّيُ أَرحسَلَُ رَسولَهُ بِّلْحدَىُ وَدّينُّ ا لْحَقُّ لّيظحهّرَهُ عَلَى الدّينُّ كلّهُّ وَلَوحُ كرّهَُ الحكَافّرونَ، وَالصَلاَةُ وَالسَلاَمُ عَلَىُ نَبّيّنَاُّمَُمَُدُّبحن عَبدحُّ اللُّ وَعَلى آلّهُّ وَأَصححَابّهُّ أَجْحَعّينَ، وَمَنحُ تَبّعَهمحُ بِّّححسَانُ إّلَُ يَومُّ الدّينّ، أَمَابَعحدُ:
ކަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ އެއްޗެއްގެ މަސްކެއުން ހުއްދައެެވެ. ކަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ ތަކެތީގެ ތެރެއިން މިޙުކުމުން އިސްތިސްނާވާނީ އިންސާނާއަށް ގެއްލުންދެނިވި ކޮންމެ އެއްޗެކެވެ.
ސޫފާފޫފީގެ ތެރެއިން ނަޢަމްސޫފީގެ މަސްކެއުންެހުއްދައެވެ. މިސާލަކަށް ގެރިއާއި، ބަކަރިއާއި، ް ޖަމަލާއި، މީގޮނެވެ. މީގްއިތުރަށާ ފުއްލާއާއި، އަހާއި، ޒިބްރާއާއި، މުސަޅުފަދަ ތަކެތީގެ މަސްކެއުނ ހުއްދައެވެ. ހަމައެފަދައިން ސޫފާސޫފީގެ ތެރެއިން ކީރިތި ރަސޫލ zުދުނިޔޭގައި ހުންނެވިއިރު ޞަޙާބީން ު ފަރިއްކުޅުއްވައި އޅުއްވި އެއްޗެހީގެ މަސްކެއުން ހުއްދައެވެ. މިސާލަކަށް ޟައްބ (MASTIGURE)ު އާއި، ޤުންފުޛ (HEDGEHOG) އާއި، ސައްމޫރު (SABLE)އާއި، ވަބްރު (HYRAX) އާއި، އިބުނު ޢިރްސު (WEASEL) އާއި، ޔަރުބޫޢު (JERBOA) އާއި، ކުކުޅުފަދަ ތަކެތީގެ މަސްކެއުން ހުއްދައެެވެ.
ް ވަލުޖަނަވާރުގެ ތެރެއިން ފޭރާދަތުން ޝިކާރަކުރާ އެއްވެސް ޙައިވާނެއްގެ މަސްކެއުން ހުއްދައެއ ނުވާނެއެވެ. މިސާލަކަށް: ކުއްތާއާއި، ސިންގާއާއި، މިނިކާވަގު ފަދަ ޖަނަވާރުތަކެވެ.
ިދޫނީގެ ތެރެއިން ވަކިގަނޑުން ޝިކާރަކުރާ އެއްވެސް ދޫންޏެއްގެ މަސްކެއުން ހުއްދައެއް ނުވާނެއެވެ. މުސާލަކަށް ބާޒާއި، ކާޅާއި، ވައ، ފަދަ ދޫނިތަކެވެ.
ް ފަނިފަކުސައިގެ ތެރޭގައި، ހިމެނޭ އެއްވެސްބާވަތެއް ކެއުން ހުއްދަނުވާނެކަމަށް ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން ަޖުމްހޫރުން ވިދާޅުވެއެވެ. ޖުމްހޫރުންގެ ރައުޔާއި، ޚިލާފުވެވަޑައިގަންނަވަނީ މާލިކީ މަޒްހަބުގެ ބައެއ ޢިލްމުވެރިންނެެވެ. މިސާލަކަށް: ރުކުމަޑިއާއި، ހިންޏާއި، ކުޅިނދުރާއި، މެއްސާއި، ފަންޏާއ، އުކުނާއި، ސެއްޅިއާއި، މަދިރިއާއި، ތަތްމަކުނާއި، ފުޅަފަދަ ތަކެއްޗެވެ.
އިސްވެބަޔާންވެދިޔަ ޙުކުމްތަކުގެ ދަލީލުތައް:
1. މާތް الله ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ. ژٱٻٻٻ ٻپپپ ژ المائدة:ُُ ٩٦ މާނައީ: "ކަިނޑުގެ ކެޔޮޅުކަން ކުރުމއ، އެކަމުންލިބޭ ކތަކެތި ތިޔަބައިމީހުންނަށް حلال ކުރައްވފައި ވެއެވެ.(އެއީ)ި ތިޔަބައިމީހުންނަށއ، ދަތުރުވެރިންނަށް ބޭނުންކުރެވޭ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައެވެ." 2. މާތް الله އެކަލޭގެފާނަށް ރުއްސުން ލެއްވި އަބޫހުރައިރަތުގެފާނުންގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ސަލާމާއި ޞަލަވާތްލެއްވި ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. (هُوَ الُ طهُوْرُ مَاؤُهُ، اَلِْْلُّ مَيْتَتُه)ُُ (رواهُمسلم) މާނައީ: "އެކަނޑުގެ ފެނަކީ ޠަހޫރުފެނެވެ. އެކަނޑުގެ މުޅަތަކެއްޗަކީ ޙަލާލުތަކެއްޗެެވެ."
3. މާތް الله ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ژۆۆۈۈۇٴۋۋۅۅ ژ ( النحل:ُُ٥ ) މާނައީ: "އަ ދި އެކަލނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި، نعم ސޫފި ހެއްދެވިއެވެ. ހީފިލުވުމއި، އެހެނިހެން މަންފތައް އެ ތަކެތީގައިވެއެވެ. އަދި އެ ތަކެތިން ތިޔަބައިމީހުން ކައިއުޅެމުއެވެ." 4. މ ތް اللهު އެދެބަފައިކަލުންނަށް ރުއްސުންލެއްވި ޢަބްދާالله ބުނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ރިވވެގެންވެއެވެ.( نَََى رَسُولُ اللهِ z عَنْ كُلِِّ ذِي نََبٍ مِنَ السِبَاعِ وَعَنْ كُلِِّ ذِي مِِْلَبٍ مِنَ الطَيِْ ) (رواه مسلم)ެ މނައީ: "ފޭރދަތުނާް ޝިކާރަކުރާ ކޮންމާެ ޙައިވނަކއި، ވަކިގަނޑުނާް ޝިކާރަކުރާ ކޮންމާެ ދޫންޏެއްގ މަސްކެއުން ކީރިތި ރަސޫލ ނަހީ ކުރައްވފައިވެއެވެ."
5.ްފަނިފަކުސައަކީ، ޙަރާ މް އެއްޗެއްކަމުގައި ވިދާޅުވ ޢިލްމުވެރިންގެ ދަލީލަކީ، ކީރިތި ޤުރްއނުގައި މތ الله ވަޙީކުރައްވފައިވާމި ބަސްފުޅެވެ.ژڌڎڎڈڈژژ الأعراف:ُُ ١٥٧ ް މނައީ: "އަދާި ރަނގަޅާު ތަކެތާި އެއުރެންނަށحلالް ކުރައްވަތެވެ. އަދާި ނުބައިވެގެންވާ ތަކެތި އެއުރެންނަށ حرام ކުރައްވަތެވެ.ް " ފަނިފަކުސާ އަކާީ ޙަރމާް އެއްޗެއާް ކަމުގައާި ވިދޅުވާ ޢިލްމުވެރިނ ިވިދ ޅުވު ގޮތުގައި ފަނިފަކުސ އަކީ، ހަޑި މުޑުދާރު ތަކެތީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އެއްޗެއްސެވެ. ހަޑިމުޑުދރ ް އެއްޗެހިން ދުރުވެތ ބުމަށް މތالله އއި އެކަލނގެ ރަސޫލ ވަނީ މުސްލިމުންނަށް އަމުރު ކުރައްވފައެވެ. ް އަދާި ފަނިފަކުސއަކާީ މުޅަތަކެތީގާެ ތެރޭގައާި ހިމެނާޭ ތަކެތާި ކަމުގައާި ޢިލްމުވެރިނާް ވިދާޅުވެފައާި ވެއެވެ. މުޅަތަކެތިވަނާީ ކީރިތާި ޤުރްއނުންނއާި ރަސޫލގާެ ސުންނަތުނާް ޙަރމާް ކުރައްވފައެވެ. މތ اللهަ ީ ވާޙ ކުރައްވފައިވެއެވެ. ژڳ ڱ ڱ ڱ ڱ ں ں ڻ ڻ ڻ ڻ ۀ ۀ ہ
ہہہھھھھےےۓ ۓڭڭڭڭۇۇۆ
ۆۈۈۇٴۋ ۋۅۅژ (الأنعام:ُ١٤٥ُ )ް މނައީ:" ކަލޭގެފނު ވިދާޅުވށެވެ! ކާ މީހަކަށް ކެއުނ حرام ކުރައްވފައިވާއެއްޗެއް،ި ތިމަންކަލޭގެފނަށް އިއްވެވ وحىިގާެ ތެރޭގައާި ވާތީ ދެކެވަޑައެއް ނުގަންނަވަމެވެ. އެ އެއްޗަކީ މަރުވެފައިވާއެއްޗެއް ކަމުގައ،ި ނުވަތަ އޮހޮރޭ ލޭ ކަމުގައ،ް ނުވަތާަ އޫރުމަސްކަމުގައާި ވެއްޖާެ އެއްޗެއާް މެނުވީއެވެ. ހަމަކަށަވަރުނ،ީ އާެ އޫރާު މަހަކ،ު ަ ހަޑިމުޑުދރ އެއްޗެކެވެ. ނުވަތ اللَّ ނޫންފަރާތަކަށް ކަތިލފައިވާفاسق އެއްޗެއްކަމުގައި ވެއްޖެ އެއްޗެއް މެނުވީއެވެ. ( އެބަހީ: މިހަތަރު ބާވަތް حرامވެގެންވެއެވެ.)ެ ފަހ،ިުނުކިޔަމަންތެރިވެ ދެކޮޅުވެރިވުމެއް އަދިހައްދި ފަހަނަޅައ ދިޔުމެއް ނެތ،ީ މަޖޫބުރުވެއްޖެ މ (ހދަންނށެވެ!)ެ ފަހ،ް ހަމަކަށަވަރުނ،ީ ކަލޭގެފނުގެ ވެރިރަސްކަލނގެއ، ގިނަގިނައިން ފފަފުއްސަވ، رحيم ވަންތަ ރަސްކަލނގެއެވެ."ُُ ( واللُأعلم )
والله ولي التوفيق وصلى الله وسلم على نبينا محمد وآله وصحبيه أجمعين
21 ރަމަޟާން 1434
29 ޖުލައި 20113
المصدر: مجلس الفتوى في جزر المالديف (Fatwa Majlis)· رقم 20317
