ބުދާއި ކުރެހުމާއި ފޮޓޯގެ ޙުކުމް
ފަތުވާ 11
ބުދާއި ކުރެހުމާއިފޮޓޯގެޙުކުމް
اَلْحَمحدَُُّّلِل الَذّي أَرحسَلَُ رَسولَهُ بِّلْحدَى وَدّينُّ ا لْحَقُّ لّيظحهّرَهُ عَلَى الدّينُّ كلّهُّ وَلَوحُ كرّهَُ الحكَافّرونَ، وَالصَلاَةُ وَالسَلاَمُ عَلَى نَبّيّنَاُّمَُمَُدُّبنح عَبحدُّ اللُّ وَعَلى آلّهُّ وَأَصححَابّهُّ أَجْحَعّينَ، وَمَنحُ تَبّعَهمحُ بِّّححسَانُ إّلَُ يَومُّ الدّينّ، أَمَابَعحدُ:
ަމިމައްސަލަ އިސްލާމީ ފަތުވާދޭ އެންމެި މަތީ މްޖް ލީހުގެ މެންބަރުން، ޝަރޢީ މަޞް ދަރުތަކާއި، ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސީ ފުޅުތަކުގެ އަލީގައި ދިރާސ ކުރުމުން ހާމަވި ކަންތައްތަކަކ؛
1- الله ފިޔަވައި އެހެންފަރާތަކަށް އަޅުކަން ކުރުމަށް ،ްއެކި ސިފަސިފައިގައި އެކިއެކި މެޓީރިއަލްތަކުނ ްހަދް ފައި ހުންނަ ބުދުތައ ގެނި ގުޅުމާއި، ވިއްކުމާއި، ގަތުމާއި، ހެދުމަކީ، ހުއްދަނޫން ޙަރާމް ކަންކަމެވެ. އަދ އޮފީސްތަކާއި،ިގެތަކާއި، މައިދާންތަކަ އިއަދި މިނޫނަސް މުސްލިމުން ދިރިއުޅޭ އެއްވެސް ތިނެއްގައްއެފަދަތަކެތ ޫ ބެހެއްޓުމަކީވެސ ހުއްދަނން ޙަރާމް ކަމެކެވެ.
2- ހަމަ އެފަދައިން ،ި ޒީެ ނަތްތެރް ކަމުގެ ގޮތުންނާއި، ހަނދާން އައުކޮށްދޭ ކަމެއްގިގޮތުނ، އެތަކެތ ޫ ގެންގުޅުމާއި ބެހެއްޓުމަކީ، ހުއްދަނން ޙަރާމް ކަމެކެވެ.
3-ްއިންސާނުންނާއި،ިޙަޔަވާނުންނާއި، ދޫނި ސޫފާސޫތޕާއ، އަދިި މިނޫނަސް ފުރާނަ އަޅުއްވާފައިވާ ތަކެތ ަ ކުރަހާފަ އި ހުންނިދޫލައާއި، ދޮރުފޮއްޗއި، ގަމީހާއި، ލިބާހާއ،ީ ގަންޖުފަރާހާއި (ޓޝރޓް)، މުންޑާއި ، ފަޓުލޫނި އި،ީފޭއްޔާއި، ބުރުގާއާއި، ތާކިހާއާއިކަނޑިކިފަދަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމ ޟަރޫރަތްތެރި ޙާލަތުގައ
ްމަކުރޫހަ ކަމާއިއެކު ހުއްދަ ކަމެއެކަމުގައި ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.ީނަމަވެސް ޢިލްމުވެރިންގ ތެރެއިން މަދު ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެއްވެސް ޙާލެއްގައި ބަޔާންވެދިޔަ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމ ހުއްދަނޫން ޙަރާމްކަމެއްކަމުގައެވެ.
ި އަދިުމިފަދަ ތަކެތި ލައިގެން ނަމާދުކުރުމަކީ، ގނަ ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މަކުރޫހަ ކަމާއެކ ްހުއްދަކަމެކެވެ.ްނަމަވެސެޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން ބައެއް ބޭކަލުން ވިދާޅުވަނީ އެއީ ހުއްދަ ނޫން ޙަރާމ ކަމެއްކަމުގައެވި . އަދި އާއްމު ދިރިއުޅުމުގައި،ީމަތީގައި ބަޔާންވެ ދް ޔަފަދަ ތަކެތި ލައިގެން އުޅުމުގެ ޙުކުމަކ ވެސ އެއީއެވެ.
4-ިތިންވަނަ ނަންބަރުގައި އެވާ ތަކެތި ޙުރްމަތްތެރިކޮށް ނުހިތޭގޮތަށް ބޭނުން ކުރެވިދާނެ ކަމަށް ގިނަ ުޢެލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވް . އެއީ ކުރެހްން ހުންނަ ފޮތިގަނޑު ބުރިބުރިކޮށިލައިގެން ބާލީސް ފަހައިގެނ ްއށީންނަނ، ނުވަތަ އޮށޯންނަން،ް ނުވަތަ ލެނގެނިބޭނުން ކުރުން ފަދަކަންކަމެވެ.ްމިގޮތަށް އެތަކެތ ބޭނުންކުރުން ހުއްދަވާނޭ ކަމުގެ ދަލީލަކީ މާތاللهްއެކަމަނާއަށް ރުއްސުންލެއްވި ޢާއިޝަތުގެފާނުިއަރިހުނ އަލްބުޚާރީއާއ، މުސްލިމް ރިވާކުރެއްވި ޙަދީޘެކެވެ. އެހަދީޘުގެ މާނައިގައިވެއެވެ. ((ި ސަލާމަ އި ޞަލަވާތްލެއްވ މާތް ރަސޫލާ ބޭނުންފުޅު ކުރެއްވުމަށް ތިމަން ކަމަނާ ދޫނީގެޞޫރަކުރަހފައިވާ ބާލީހެއް ބައްލަވއިގަތުމުން، ިއެކަމަށް އިތުރުއެކަލޭގެފާނު ނުރުހުންތެރިވެ ވަޑައިގަތުމުން،ް ތިމަން ކަމަނާ އެބާލީސް ފޮތިގަނޑާއެކު ދެބުރިއަށ ބުރިކުރައްވައ، އެއިން ދެބާލީސް ހެއްދެވީމެވެ. ދެން އިތުރު އެކަލޭގެފާނު އެދެބާލީހުގެ ބޭނުން ކުރެއްވިއެވެ.))1 5-ި ކުޑަކުދިން ކުޅެންުހަދާފައި ހުންނަ (ޑޯލް އާއިބުދްފަދަ) ކުޅޭ ތަކެތ ކޮންމެ ސިފައެއްގައި ހުއްޓަސ ް ބޭނުންކުރުމީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. އެއީ އިޙްތިރާމީ ނުކުރެވޭ އެއްޗެއްސަށްވާތީއެވެ.ް މިކަމުގެ ދަލީލަކ މާތالله ިރުއްސުންލެއްވި ޢާއިޝަތުގެފާނުިޅަފުރައާ ގައެ ކީރިތި ރަސޫލިގޭ ގެކޮޅުގައި، ކުދިކުދުކުޅު ބްދާތަކެއ އެކަމަނ ގެންގުޅުއްވިއިރު، ސަލާމއި ޞަލަވާތްލެއްވި ރަސޫލ، އެކަމަށް އިންކާރު ނުކުރައްވަި އި،ް އެތަކެތ ިގެންގުޅުއްވުމަށް އެކަމަނާއަށ ހިތްވަރު ދެއްވާފައވުމެވެ.
ި އަދި ބައެއް ކަހަލަ ދޫނީގެ ނުވަތަ ޙަޔަވާނުގެ ޞޫރާގައިްހަދާފައ ހުންނަ ކާތަކެތި ގެންގުޅުންވެސ ްހުއްދަވާނެއެވެ.ި އެއީ އިޙްތިރާމްކުރެވޭ އެއްޗެއްސަށ އެތަކެތ ނުވާތީއެވެ.
6-ްމިޒަމާނުގައި ކެމެރާއިންނާއި، އެނޫންވެސޯ ވަސީލަތްތަކުން އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ނަގާ ފޮޓޯ އަކީ، ްހުއްދަ އެއްޗެއްކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ފޮޓަ ތައްވެސް އަޅުކަނކުރުމަށް، ނުވަތ
1 يوسف القرضاوي، الحلال والحرام في الإسلام، ص: 115 – 107 .
ްއެއަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށްެ ހިތޭގޮތަށޫ ފާރެއްގައި، ނުވަތަ އް ނޫންތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމީ ހުއްދަންނ ޙަރާމ ކަމެއްކަމަށް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ.
هَذَاُوَاللُأَعحلَمُبِّلصَوَابُُّ
وَالِلَُ وَلّيُ التَوحفّيحقّ،ُوَصَلَىُ اَُلِل وَسَلَمَُ عَلَى نَبّيّنَا مَُمَدُ وَآلّهُّ وَصَححبّهَُّجْحَعّينأحَُُ .ُ
19 ރަޖަބު 1440
26 މާރިޗު 2019
المصدر: مجلس الفتوى في جزر المالديف (Fatwa Majlis)· رقم 20340
