ވޯޓާ ގުޅިގެން ދެވޭ ތަކެތީގެ ޙުކުމް

ފަތުވާ 29

ވޯޓާ ގުޅިގެންް ދެވޭ ތަކެތީގެ ޙުކުމ

اَلْحَمحدَُُّّلِل الَذّيُ أَرحسَلَُ رَسولَهُ بِّلْحدَى وَدّينُّ ا لْحَقُّ لّيظحهّرَهُ عَلَىُ الدّينُُّّكلُّه وَلَوحُ كرّهَُ الحكَافّرونَ،ُ وَالصَلاَةُ وَالسَلاَمُ عَلَى نَبّيّنَاُُّمَُمَُُُّد بحن عَبحدُّ اللُّ وَعَلىُ آلّهُّ وَأَصححَابّهُّ أَجْحَعّينَ،ُ وَمَنحُ تَبّعَهمحُ بِّّححسَانُ إّلَُ يَومُّ الدّينّ،ُ أَمَابَعحدُ:

ވޯޓުިގަތުމަށްދޭ ފައިސ އާއި ތަކެތ

ީ ވޯޓު ގަތުމަށްދޭ ފައިސާްއާއި ތަކެއްޗަކާ ރިޝްވަތުގެ ވައްތަރެކެވެ. ސަބަބަކީ އެމަޤާމަކަށި ވޯޓުލާ މަޤާމު، ވޯޓުލައި ނަތީޖ ލިބެންދެން ވަކިމީހަކަށް ކަނޑައެޅިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި އެމަޤާމަށް ކުރިމަތިލާފައި ތިބި ހުރިހާ އެންމެންގެ ޙައްޤު އެމަޤާމުގައ ިހިމެނިފައި ވާތީ ތިމާގެ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތަށްޓަކައި ފައިސާނުވަތަ ތަކެތް ދީފައި ވޯޓުގަތުމުން ކުރިމަތިލް ފައި ތިބި އެހެނ ެމީހުންގެ ޙައްޤަށް އުނިކަނ އަންނާނެއެވ. މިގޮތުން އެކަން ރިޝްވަތުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީއެވެ.

އަދިިއެފައިސެއާއި ތަކެތެޙަލާލެއް ނުވާނެއެވެ. އެއީ ރިޝްވަތުގްތެރޭގައި ހިމެނޭތީއެވާ. ވޯޓުކަރުދާހުގެ އަގެއުކަނޑައެޅުމަކ ްނުލައި ވޯޓާގުޅުވައިގެން ނުވަތަ ވޯޓުގެ ދުވަސްވަރު އެދާއިރާއެއްގެ މީހޭ ނީ ނަށް ނުވަތަ އެދާއިރާއަކާ ގުޅުންހުރި ބަޔަކަށް ދ ެހަދިޔާވެސް ވަންނަހުށ ރިޝްވަތުގ ތެރެއަށެވެ.ُالإمامُالبخاري (ُرحمه الل) ޞަޙީޙުލް ބުޚާރީގައި ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. (َُُوَقَالَُعمَر ُبحنُعَبحدُّالحعَزّيزُّكَانَتحُالْحَدّيَةُفُِّزَمَنُّرَسولُّا لِلَُّصَلَىُا لِلَُعَلَيحهُّوَسَلَمَُهَدّيَةًُوَالحيَومُرّشحوَة)ُُ 1ިމާނައީ:"ޢުމަރު ބުނު ޢަބްދުލް ޢަޒީޒު ވިދާޅުވެފައ ވެއެވެ. ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلمި ގެްދުވަސްވަރު ހަދޔާއަކީ ހަމަ ހަދިޔާއެވެ. ނަމަވެސް މިދުވަސްވަރު އެވަނީ ރިޝްވަތަށ ވެފައެވެ.ް " އެހެނާ ޙަދީޘެއްގައި ވެއެވެ. ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ޙަދީޘް ކުރެއްވިއެވެ. (ُيََُكَعحبُبحنَُعجحرَةَُإّنَهُلََُيَدحخلُا لْحَنَةَُلَْحمُ ُّوَدَمُُنَبَتَاُمّنُسححت النَارُأَولَُبّه) 2 މާނައީ:ް"ކަޢުބު ބުނު ޢުޖުރާއެވެ! ޙަރާމް އެއްޗަކުން އުފެދިފައިވާ މަސްކޮޅެއް ނުވަތަ ލެއެއ ސުވަރުގެއަށް ނުވަންނަ ހުއްޓެވެ. އެ އައުލާކަން ބޮޑީ ނަރަކައަށެވެ."

1 صحيح البخاري، كِتَاب ا لْهِبَةِ وَفَضهلِهَا وَالتَّحرِيضِ عَلَيهَا بََب مَن يَقهبَل ا لْهَدِيَّةَ لِعِلَّة

ه ه ه لََه ه

2 صحيح ابن حبان بترتيب ابن بلبان، المؤلف : محمد بن حبان بن أحمد أبو حاتم التميمي البستي، 378/12 ، كتاب الحظر والإبَحة ، ذكر الإخبار بإيجاب النار نعوذ بَلله منها لمن كان غذاؤه حراما الناشر : مؤسسة الرسالة – بيروت، الطبعة الثانية ، 1993 - 1414 تحقيق : شعيب الأرنؤوط.ُ މިއީ ޞަޙީޙު ޙަދީޘެއްކަމަށް އައްޝައިޚު ޝުޢައިބުލް އަރުނައޫޠު ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ..

ރިޝްވަތުދޭ މީހާއާއި ރިޝްވަތު ހިފާމީހާގެ ޝަރުޢީ ޙުކުމް

ރިޝްވަތުދޭ މީހާއާއި ރިޝްވަތު ހިފާމީހާއަކީ ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ގެ ޙަދީޘުން ޘާބިތުވާ ގޮތުގައި ލަޢުނަތް ލައްވާފައިވާ ބައެކެވެ.ُُعَبحدُا لِلَُّبحنُعَمرو (ُرضىُالل عنه) ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި ވެއެވެ. (لَعَنَُرَسولُا لِلَُّصلىُاللُعليهُوسلمُالرَاشّىَُوَالحمرتَشّىَ.)3 މާނައީ:"ރިޝްވަތުދޭ މީހާއަށާއި ރިޝްވަތު ހިފާމީހާއަށް ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ލަޢުނަތް ލެއްވިއެވެ."4 އަދި ފިޤުހީ ޤާޢިދާއެއްގައި ވެއެވެ. (ُمَاُ حَرمَُأَخحذهُحَرمَُإعحطَاؤه)5 މާނައަކީ:"އަތުލުން ޙަރާމް އެއްޗެއް ދިނުންވެސް ޙަރާމްވާ ހުއްޓެވެ."

ު ރިޝްވަތުގެ ފައިސާއިން ކާބޯތަކެތި ގަނެ ކައިގެންެކުރާ އަޅުކަމު ގް ޙކުމ

އެޙާލަތުގައި ހުރެ އޭނާ ކުރާް ނަމާދާއި ހިފާރޯދަ އަދި ޙައްޖުވެސް ޞައްޙަވާ ހުއްޓެވެ. އަދި ޛިއްމާއިން އެބަހީ އަދާކުރަނ ަޖެހިފައިވާ ޛިއްމާއިން އޭނާ ބަރީއަވާ ހުއްޓެވެ. އެޙާލަތުގައިކުރްއަޅުކަންތަކުގެ ޘަވާބު ލިބޭނެނަމަ ލިބޭނެކަމާއި ނުލިބޭނެނަމ ނުލިބޭނެކަން ދެނެވޮޑިގަންނަވާނީ މާތ اللُُް އެވެ. ނަމަވެސް ޙަރާމް މުދާ ކައިބޮއެ ހަދައިގެން ކުރާ ދުޢާ އިޖާބަ ނުކުރައްވާނެކަނ ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ގެ ސުންނަތުން ޘާބިތުވެއެވެ.

ُُالإمامُُُمسلم (ُُرحمه الل)، އެކަލޭގެފާނުންގެ ސަނަދާއެކުُُأبوُُهريرة (ُُرضىُُالل عنه) ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވ ރަސޫލُُُ صلىُاللُعليه وسلمްގެި ޙަދީޘފުޅެއްގައ ވެއެވެ. ( ....َُُُالرَجلَُيطّيلُالسَفَرَُأَشحعَثَُأَغح بَََُيََ دُُّيَدَيحهُّإّلَُالسَمَاءُّيََُرَبُّيََُرَبُّوَمَطحعَمهُحَرَامُوَمَُشحرَبهُحَرَام وَمَلحبَسهُحَرَامُوَغذّىَُبِّلْحَرَامُّفَأَنََُّيستَجَابُلّذَلّك)6 މާނައީު:ް "މީހަކު ދިގު ދަތުރކޮށް ދަތުރުގެ ސަބަބުން ހަށިގަނޑަށް ހިރަފުސ ްއަރާފައިވާ ޙާލުގައި މައްޗަށް އަތްނަގައިގެން ހުރެ ދުޢާކުރަމުން މިއަޅާގެ ވެރި ރަސްކަލާކޯ! މިއަޅާގެ ވެރި ރަސްކަލާކޯ!ީ މިގޮތަށ ަދަންނަވާއިރު އޭނާ ކައިބޮއި އުޅެންޙާ ރާމްތަކެއްޗެވެ. އަންނައުނަކީ ވެސް ޙަރްމ ތަކެއްޗެވެ. އަދިކުޑައިރުވެސް ކެއުމަށ ދެވިފައިހުރީ ޙަރާމް ތަކެއްޗެވެ.7 މިޙާލަތުގައި އޭނާގެ ދުޢާ ޤަބޫކުރެއްވޭނީ ކިހިނަކުންތޯއެވެ ؟"

ރިޝްވަތުގެ ޝަރުޢީ މާނަ

ރިޝްވަތުގެ ޝަރުޢީމާނަ ޢިލްމުވެރިން ތަފާތުކޮށްިބަޔާންކުރައްވާފައި ވެއެވެ. މިގޮތުން އެންމެ ޢާންމުަމާނައިގައި އެއީ "އަގުހުރ ައެއްޗެއް (މުދާފަދަ އަދި ހަދިޔާފަދަ މިނޫން ވެސް އެއްޗެއް) މަތީމަޤާމެއްގެ ވެރިޔަކަށް ނުވަތަ މަޤާމުގެ ގޮތުން ދަށް މުވް އްޒިފަކަށ ެ ނުވަތަ އެމީހެއްގެ އަތުގައި މީސްތަކުންނަށް އެހީތެރިވެވޭފަދަ ފައިދާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ބާރުލިބިފައވާ މީހަކަށްދީ އެއިގ ބަދަލުގައި އެ ދިންމީހާ ފައިދާއެއް ލިބިގަތުމެވެ."8

3 سنن أبي داؤد، كتاب الأَقضية، بَب فِِ كَرَاهِيَةِ الرِشهوَةِ. މިއީ ޞަޙީޙު ޙަދީޘެއްކަމަށް އައްޝައިޚުލްއަލްބާނީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.

4 كتاب : خلاصة البدر المنير في تخريج كتاب الشرح الكبير للرافعي، المؤلف : ابن الملقن سراج الدين أبو حفص عمر بن علي بن أحمد الشافعي المصري، 468/6 ، الناشر: مكتبة الرشد–الرياض، الطبعة: الأولى،1410.ُ حَدِيث الراشي والمرتشي فيِ النَّار رَوَاهُ الطَّبَََا نِِفيِ مُعجم شُيُوخه من رِوَايَة ابه ن عَمه هرو وَإِسهنَاده حسن (މި ރިވާޔަތުގެ ސަނަދަކީ 5 مُوسُوعَة القَواعِد الفِقههِيَّة جََع وَترتيب وَبَيان الشيخ الدكتور محمد صدقي بن أحمَد البورنو أبو الحَارث، 116/9 ، الناشر: مؤسسة الرسالة، بيروت – لبنان، الطبعة: الأولى، 1424 ه - 2003 م 6 صحيح مسلم، كتاب الزكاة، بَب قَبُولِ الصَّدَقَةِ مِنَ الهكَسبِ الطَّيِبِ وَتَربِيَتِهَا.ُ

ه ه

7ُّ شرح مصابيح السنة للإمام البغوي، المؤلف: محمَّدُ بنُ عزِ الدِينِ عبدِ اللطيف بنِ عبد العزيز بن أمين الدِين بنِ فِرِشهتَا، الرُّوميُّ الكَرما نِ ، الحنفي 380/3 ، بَب الكسب وطلب الحلال ގައި ވާގޮތަށެވެ. الناشر: إدارة الثقافة الإسلامية.الطبعة: الأولى، 1433 ه - 2012 م 8 الموسوعة العربية العالمية (الرشوة) (بتصرف)

ރިޝްވަތުގެ ޙުކުމް

ްރިޝްވަތުދިނުމަކީ ވެސް އަދި ހިފުމަކީވެސް ޙަރާމް ކަމެކެވެ. އަދި އެއީ ބޮޑެތި ފާފައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކަމެކެވެ.ިއެކަނ ައަންނަވ ޙދީޘުން ދޭހަވެއެވެ. (َُعَنُعَبحدُُّ ا لِلَُّبحنُّعَمروُقَال:َُُُ لَعَنَُرَسولُا لِلَُّصلىُاللُعليهُوسلمُالرَاشّىَُوَالحمرتَشّى.)9 މާނައީ: "عَبحدُاَُُّلِل ح ح ح

بحنُعَمحرو (رضىُاللُعنه)ި ގެ އަރިހުން ރިވާވެފައި ވެއެވެ. ވިދާޅުވިއެވެ. ރިޝްވަތުދޭ މީހާއަށާއާ ރިޝްވަތު ހިފާމީހާއަށް ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ލަޢުނަތް ލެއްވިއެވެ."10 ދަންނައެވެ! އެޢަމަލަކަށް ރަސޫލُ صلىُاللُعليهُوسلم ލަޢުނަތްލައްވާފައިވާ ކޮންމެ ޢަމަލަކީ ބޮޑު ފާފައެކެވެ.

هَذَاُوَاللُأَعحلَمُبِّلصَوَابُُّ

وَا لِلَُ وَلُُّّ التَوحفّيحقّ،ُ وَصَلَىُ اَُلِل وَسَلَمَُ عَلَى نَبّيّنَاُ مَُمَدُ وَآلّهُّ وَصَححبّهُّ أَجْحَعّينحَُ .ُ

27 ޛުލްޤަޢިދާ 1445

04 ޖޫން 2024

9 سنن أبي داؤد، كتاب الأَقضية، بَب فِِ كَرَاهِيَةِ الرِشهوَةِ. މިއީ ޞަޙީޙު ޙަދީޘެއްކަމަށް އައްޝައިޚުލްއަލްބާނީ ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ.

10 كتاب : خلاصة البدر المنير في تخريج كتاب الشرح الكبير للرافعي، المؤلف : ابن الملقن سراج الدين أبو حفص عمر بن علي بن أحمد الشافعي المصري، 468/6 ، الناشر: مكتبة الرشد–الرياض، الطبعة: الأولى، 1410.ُ حَدِيث الراشي والمرتشي فيِ النَّار رَوَاهُ الطَّبَََا نِِفيِمُعجم شُيُوخه من رِوَايَة ابه ن عَمه رو وَإِسهنَاده حسن (މި ރިވާޔަތުގެ ސަނަދަކީ