حکم میراث بین برادران

متن استفتاء محترم محب الله، باشنده ناحيه هفتم شهرکابل.

بمقام محترم وزارت ارشاد، حج اوقاف

قابل توجه رياست مجمع علمی

السلام عليکم ورحمت الله وبرکاته .

وبعد عرض ميداريم اينکه اسامی سرور شاه خان که از وی چهار پسر بنام های حضرت شاه، عبدالروف، ملا عبدالظاهر وعبدالوکيل داشته است که از ميان فرزندانش ملا ظاهر و عبدالوکيل برادران عينی ميباشند وهمه فوت گرديده اند، عبدالوکيل نام وملا ظاهرکه هردو برادران عينی اند ملا ظاهر پيش ازعبدالوکيل فوت نموده اکنون که عبدالوکيل نام نيز فوت کرده است و از وی فقط سه دختر باقی مانده است، فرزندان ملا ظاهر تقاضای ميراث از متروکه عبدالوکيل نام را دارند. اميدواريم در روشنی متون دينی چگونگی تقسيم متروکه عبدالوکيل روشن گردد که فرزندان ملاظاهر مستحق ميراث اند وياخير؟ بااحترام: محب الله.

حکم مقام محترم رياست: آمريت افتاء" درمورد شرعا ابرازنظرصورت گيرد.

الجواب باسم ملهم الصواب

حامدا لله ومصليا علی رسول الله

مستفتی محترم" آنچه را شما درمتن استفتاء خود ذکرنموده ايد در خصوص آن چنين بايد گفت:

که اگر واقعيت قضيه همانطورباشد که شما درعريضه خود ذکرنموده ايد يعنی وارثين وبازمانده گان مرحوم عبدالوکيل فقط دختران وبرادرزاده های وی باشند وديگروارثی ازذوی الفروض و عصبات نداشته باشد باز متروکه وی بعد ازپرداخت نمودن مصارف تجهيز وتکفين، قضاء الديون وتنفيذ وصايا مابقيه متروکه وی در روشنی قواعد علم فرائض در ميان دختران و برادرزاده های وی چنين توزيع ميگردد: که اولادختران وی مستحق ثلثان ازمتروکه وی ميگردند چون سهم دختران ميت درصورتيکه بيشتراز يک نفرباشند ثلثان ميباشد چنانچه دراين خصوص درکتاب مشهورعلم ميراث چنين آمده است:{ وامالبنات الصلب فاحوال ثلث النصف للواحدة والثلثان للاثنتین فصاعدة} السراجی فی الميراث،ص/8.طبع:مکتبه حقانيه.

وهمچنان درالبحرالرائق نيزدراين خصوص چنين آمده است:{ قال رَحِمَهُ اللَّهُ ( وَلِلْبِنْتِ النِصْفُ ) لِقَوْلِهِ تَعَالَى { وَإِنْ كانت وَاحِدَةً فَلَهَا النِصْفُ } قال رَحِمَهُ اللَّهُ ( وَلِلَْْكْثَرِ الثُّلُثَانِ ) وهوقول عَامهةِ الصهحَابَةِ رضي اللَّهُ عَنْهُمْ وَبِهِ أَخَذَ عُلَمَاءُ ا لَْْمْصَارِ} البحرالرائق،ج/ 9ص/ 375، طبع: مکتبه حقانيه.

بادرنظرداشت اين عبارات فقهی سهم دختران ميت {عبدالوکيل} ثلثان است واگر وارث ديگراز ذوی الفروض وجود نداشته باشد مابقيه متروکه به عصبات تعلق ميگيرد که دراين مسئله فرزندان ملا ظاهرکه برادرزاده های متوفی اند عصبه ميباشند ومابقی متروکه به آنها تعلق ميگيرد چنانچه دراين خصوص درکتاب مشهورعلم فرائض چنين آمده است:{ ثم جزء ابیه ای الاخوة ثم بنوهم وان سفلوا} السراجی فی الميراث،ص/ 14،مکتبه حقانيه.

ودر ردالمحتار نيزدراين خصوص چنين آمده است:{ثُم ه الْعَصَبَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ أَرْبَعَةُ أَصْنَافٍ جُزْءُ الْمَیِتِ ثُم ه أصْلُهُ ثُم ه جُزْءُ أَبِیهِ ثُم ه جُزْءُ جَدِهَِ} ردالمحتارج/5ص/677.

بادرنظرداشت عبارات ذکرشده درفوق جميع متروکه مرحوم عبدالوکيل به سه حصه تقسيم ميگردد و ازآن جمله دوسهم به دختران ميت تعلق ميگيرد ويک سهم به برادر زاده های متوفی می رسد. شرح مسئله:

ميت عبدالوکيل اصل مسئله: 3

دختران 3 برادرزاده ها

والله اعلم وعلمه اتم

راقم" الحروف" محمدعارف"مصلح