Sembahyang Sunat Tarawih 8 Rakaat: Adakah Mendapat Pahala Tarawih?

الجواب

Dalam mazhab Syafi‘e, bilangan rakaat sembahyang sunat Tarawih itu ialah 20 rakaat. Bilangan 20 rakaat ini juga disepakati oleh para ulama di kalangan mazhab Hanafi, merupakan pendapat yang masyhûr dalam mazhab Maliki dan juga mazhab Hanbali.

Di sini dijelaskan beberapa pendapat ulama mu‘tabar dalam mazhab Syafi‘e mengenai bilangan 20 rakaat tersebut.

Menurut Imam Ibnu Hajar Rahimahullâh dalam kitab Tuhfah al-Muhtâj:

Ertinya: Dan ia (sembahyang sunat Tarawih) mengikut pendapat kami selain penduduk Madinah ialah 20 rakaat sebagaimana yang mereka praktikkannya pada zaman ‘Umar Radhiallâhu ‘anhu.

Imam an-Nawawi Rahimahullâh menyebutkan dalam kitab Raudhah ath-Thâlibîn:

Ertinya: Tarawih itu dua 20 dengan sepuluh salam.

Sementara Imam al-Malibari Rahimahullâh menyatakan dalam kitab Fath al- Mu‘în:

Ertinya: Dan ia (sembahyang sunat Tarawih) ada 20 rakaat dengan sepuluh salam pada setiap malam bulan Ramadhan.

Ini berdasarkan daripada riwayat as-Sa’ib bin Yazid Radhiallâhu ‘anhu, beliau berkata:

Maksudnya: Mereka (sahabat-sahabat Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wasallam) pada zaman ‘Umar bin al-Khaththab mendirikan sembahyang sunat Tarawih dalam bulan Ramadhan sebanyak 20 rakaat. (Hadits riwayat al-Baihaqi)

Diriwayatkan daripada Yazid bin Ruman, dia berkata:

Maksudnya: Orang ramai pada zaman ‘Umar bin al-Khaththab mendirikan sembahyang sunat Tarawih pada bulan Ramadhan sebanyak 23 rakaat. (Hadits riwayat al-Baihaqi dan Malik)

Dua riwayat di atas digabungkan oleh Imam al-Baihaqi Rahimahullâh sebagai penjelasan bahawa bilangan rakaat sembahyang sunat Tarawih yang dilakukan oleh para sahabat di zaman Saiyidina ‘Umar bin al- Khaththab Radhiallâhu ‘anhu adalah sebanyak 20 rakaat, sementara tambahan 3 rakaat dalam riwayat yang kedua itu pula ialah sembahyang sunat Witir.

Keterangan riwayat-riwayat di atas menunjukkan para sahabat Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wasallam telah sepakat (ijmâ‘) bahawa bilangan rakaat sembahyang sunat Tarawih yang dilakukan pada zaman Saiyidina ‘Umar Radhiallâhu ‘anhu adalah sebanyak 20 rakaat. Ijmâ‘ sahabat menurut usul fiqh adalah “hujjah” iaitu dalil syar‘i.

Sementara bilangan 8 rakaat sembahyang sunat Tarawih yang diriwayatkan daripada Jabir Radhiallâhu ‘anhu, beliau berkata:

Maksudnya: Kami mengerjakan sembahyang sunat Tarawih bersama Rasulullah Shallallâhu ‘alaihi wasallam di bulan Ramadhan sebanyak 8 rakaat selepas itu mengerjakan sembahyang sunat Witir. (Hadits riwayat Ibnu Khuzaimah dan Ibnu Hibban)

Hadits ini menunjukkan bahawa bilangan rakaat sembahyang sunat Tarawih itu adalah 8 rakaat. Imam Ibnu Hajar Rahimahullâh menjelaskan bahawa Nabi Shallallâhu ‘alaihi wasallam mengerjakan sembahyang sunat Tarawih bersama para sahabat sebanyak 8 rakaat, walau bagaimanapun Baginda menyempurnakan baki sembahyang sunat Tarawih sebanyak 20 rakaat itu di rumah Baginda. Begitu juga para sahabat menyempurnakan baki sembahyang sunat Tarawih sebanyak 20 rakaat di rumah-rumah mereka. Baginda tidak menyempurnakan sembahyang sunat Tarawih di masjid bersama mereka sebanyak 20 rakaat itu kerana belas kasihan Baginda kepada mereka.

Mengerjakan Sebahagian Daripada 20 Rakaat Sembahyang Sunat Tarawih

Sebagaimana yang dijelaskan sebelum ini, bahawa bilangan sembahyang sunat Tarawih itu adalah 20 rakaat. Persoalannya bagaimanakah pula sekiranya seseorang itu hanya mengerjakan sebahagian daripada 20 rakaat sembahyang sunat Tarawih itu seperti 8 rakaat?

Disebutkan dalam kitab Bughyah al-Mustarsyidîn mengenai perkara tersebut:

Ertinya: Barang siapa mengerjakan sebahagian Tarawih, maka dia mendapat pahala Tarawih itu sebagaimana disebutkan dalam kitab at-Tuhfah. Ar-Rasyidi pula menambah, sekalipun orang itu bermaksud untuk memendekkannya.

Imam asy-Syarwani Rahimahullâh menyebutkan dalam kitab Hawâsyi asy- Syarwani wa al-‘Ubadi dalam mensyarah kata-kata Imam Ibnu Hajar:

Ertinya: (Katanya yakni Imam Ibnu Hajar Rahimahullâh: Dan begitu juga sesiapa yang mengerjakan sebahagian sembahyang sunat Tarawih) iaitu seperti memendekkan sembahyang sunat Tarawih menjadi 8 rakaat maka mereka mendapat pahala sebahagian daripada pahala sembahyang sunat Tarawih, sekalipun pada permulaanya dia bermaksud untuk memendekkannya kepada 8 rakaat sebagaimana kebiasaannya dilakukan oleh sebahagian tempat.

Oleh itu, sekiranya seseorang itu hanya mengerjakan sebahagian daripada 20 rakaat sembahyang sunat Tarawih seperti 8 rakaat sahaja, maka dia tetap mendapat pahala sebahagian daripada pahala sembahyang sunat Tarawih itu.

Walau bagaimanapun, khususnya di bulan Ramadhan ini kita dituntut untuk memperbanyakkan amal ibadat bagi mendapatkan rahmat dan keampunan Allah Subhânahu wa Ta‘âlâ. Oleh itu, rebutlah peluang yang ada, tingkatkanlah amal ibadat sebanyak yang mungkin seperti mengerjakan sembahyang sunat Tarawih sebanyak 20 rakaat sebagaimana yang telah disepakati oleh ulama mu‘tabar di samping mengerjakan amal-amal yang lain di bulan Ramadhan ini. Bagi mereka yang berupaya khasnya, ia adalah amat baik dilakukan dan mendapat kelebihan sunat.